Son on yılın büyük bölümünde Yunanistan'dan çıkan hikâye kimlerin ülkeyi terk ettiğiydi. Şimdi daha küçük, daha sessiz bir hikâye var; kimlerin geldiğiyle ilgili ve bu kişiler çok daha büyük banka bakiyelerine sahip. Londra merkezli hedge fon yöneticisi Chris Rokos'un vergi ikametini Atina'ya taşıma planı yapması bu hikâyeye son eklenen isim. Milyarder Israel Englander'ın yönettiği Millennium Management fonunun da hemen ardından geldiği söyleniyor. Bu durum Yunanistan'ın bu tür bir kararı kolaylaştırmak için özel olarak bir şey inşa ettiğini gösteriyor ve bu sistem işliyor gibi görünüyor.
Rokos Hikâyesi Yunanistan'ı Nasıl Etkiledi
Mr Rokos'un durumu esas olarak İngiltere'nin iç siyasi bir meselesi. Nisan 2025'te İşçi Partisi hükümeti eski non-dom sistemini kaldırdı; bu sistem nitelikli ikamet edenlerin parayı yurt dışında tuttukları sürece yabancı gelir ve kazançlarını İngiliz vergisinden korumasına izin veriyordu. Yerine gelen sistem daha cimri: yeni gelenler dört yıl muafiyet alıyor, ondan sonra normal kurallar tamamen uygulanıyor.
İngiltere'de bundan daha uzun süredir bulunan herkes her yerde her şey üzerinden vergilendiriliyor. 28 Ekim'de bir vergi bütçesi sunulacak ve bunun durumu daha da gevşetmesi beklenmiyor. Hiçbir şey Rokos'un vergi nedeniyle ayrıldığını kanıtlamıyor. O böyle bir şey söylemedi ve dört ay önce Cambridge'e 190 milyon sterlin bağış yapması İngiltere'den soğuduğunu göstermiyor. Ancak zamanlama onun adına çok şey anlatıyor.
İnsanları Yunanistan'a çeken şey, başka yerlerden iten şeyden daha ilginç, çünkü bu kasıtlı.
Yunan Vergi Kanununun Cazibesi
Yunan vergi kanununun 5A Maddesi uyarınca, nitelikli yeni gelen bir kişi tüm yabancı geliri üzerinden yılda sabit 100.000 euro ödüyor; bu gelir iki milyon euro da olabilir iki yüz milyon euro da. Düzenleme en fazla on beş yıl sürüyor.
Girmek için önceki sekiz yılın yedisinde Yunan vergi ikametgâhında yaşamamış olmak gerekiyor ve ülkede gayrimenkulde, şirketlerde, menkul kıymetlerde en az 500.000 euro yatırım yapmak gerekiyor. Ailenizi de getirirseniz kişi başı 20.000 euro daha ödeniyor. Karşılığında elde ettiğiniz şey pek çok vergi rejiminin sunmaktan kaçınması: geliri hiç beyan etmek zorunda değilsiniz. Sabit ücreti ödeyin, Yunanistan gerisiyle ilgili soru sormayı bırakıyor.
Yunanistan sadece bireylerin peşinde değil. Aynı zamanda aile ofisleri için paralel bir çerçeve de kurdu; bu ofisler zengin bir ailenin parasını ve yatırımlarını yönetiyor. Nitelikli bir aile ofisi, ülkede yılda en az 500.000 euro harcama yapması ve beş kişi çalıştırması şartıyla işletme giderleri artı yüzde 7 marj üzerinden vergilendiriliyor. Son detay önemli. Atina, milyarderlerin ikamet kâğıtlarına imza atmasını değil, muhasebecilerinin, avukatlarının, analistlerinin, ciddi paranın peşinden giden tüm ekibin gerçekten Yunan ofislerinde oturmasını istiyor.
Bunu Altın Vize ile karıştırmamak gerekiyor, çünkü ikisi sürekli birbirine karıştırılıyor ve aynı şey değil. Altın Vize bir göç programı, vergi programı değil. Gayrimenkule para yatıran AB dışı yatırımcılara ikamet izni veriyor. Belirli restorasyon ve dönüşüm gayrimenkulleri için 250.000 eurodan başlıyor ve Atina, Selanik, Mykonos, Santorini ve daha popüler adalarda 800.000 euroya kadar çıkıyor. Altın Vize gayrimenkulu satın almak sizi Yunan vergi ikametgâhı yapmıyor ve sizi 100.000 euro sabit vergi düzenlemesine yaklaştırmıyor. Farklı insanlar için farklı sorunları çözüyor ve Yunanistan bunun muhasebecinizi aramadan önce anlamanızı istiyor.
Yunanistan Zengin Bireylerin Peşinde Tek Değil
Yunanistan bu paranın peşinde tek değil elbette. İtalya, İsviçre, Monako, BAE de aynı stratejinin bir versiyonunu yürütüyor ve zengin Avrupalılar yıllardır aralarında alışveriş yapıyor.
Yunanistan'ın teklifini farklı kılan şey doğrudanlığı. Kaydırma ölçeği yok, pazarlık yok, sadece sabit bir rakam ve on beş yıl süren bir sayaç var. Bu vergi, sabit fiyatlı menünün eşdeğeri ve her şeyi kalem kalem listelemeye alışkın insanlar için bunun çok kolay ve çekici bir şey olduğu görülüyor.
On yıl önce Yunanistan'ın parası biteceği endişesiyle bakılan ülkeydi. Şimdi, başka bir yerde fazla vergilendirileceğini düşünen zengin insanların koşup geldiği ülke olmaya çalışıyor.
Bunun kalıcı bir şeye dönüşüp Yunan halkına gerçek işler sağlayarak, büyük firmaları getirerek ve Atina'nın Avrupa finansında sadece uygun bir posta adresi olmaktan öte gerçek bir ayak basma noktası kazanması hâlâ açık bir soru. Ama bu, Yunanistan'ın 2015'te çözmeye çalıştığı sorundan çok daha iyi bir sorun.
