Uluslararası basında geçen hafta yer alan haberlere göre Yunanistan Merkez Arkeoloji Konseyi, üç Yunan müzesinin 12 Parthenon Heykeli'ni geçici olarak Frankfurt'taki Liebieghaus Heykel Koleksiyonu'na ödünç vermesine karşı tavsiyede bulundu. Taleple ilgili görüşme 1 Eylül'de yapıldı ve konsey, talep edilen heykellerin British Museum'dan ödünç alınacak iki heykelle birlikte sergilenmesinin planlandığını öğrenince öneriye karşı oy kullandı.
Heykeller, Liebieghaus'un "Athena, the Stage is Yours: The Parthenon Puzzle" başlıklı yaklaşan sergisi kapsamında Kasım ayında sergilenmeye hazırlanıyordu. Müzenin internet sitesine göre sergi, Parthenon'un alınlık heykellerine adanmış olup "doğu alınlığındaki heykellerin tam rekonstrüksiyonu için ilk kez arkeolojik açıdan sağlam bir öneri" sunuyor.
Serginin duyurulduğu Ağustos ayındaki basın açıklamasında Liebieghaus Direktörü Philipp Demandt, "Bu sergide arkeolojik araştırmaların bugün ne kadar canlı ve içgörü dolu olabileceğini gösteriyoruz" dedi. Demandt sözlerini şöyle sürdürdü: "Yeni bulgular antik çağın en ünlü anıtlarından birine bakışımızı kökten değiştiriyor ve aynı zamanda bilimsel titizlik ile müze eğitiminin ne kadar iç içe geçebileceğini gösteriyor."
Parthenon Heykelleri, 1800'lere dayanan Yunanistan ile British Museum arasındaki uzun süredir devam eden bir anlaşmazlık konusu. 1801 ile 1812 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'na İngiliz büyükelçisi Thomas Bruce, Lord Elgin olarak da bilinir, ekibiyle birlikte heykelleri Yunanistan'dan söküp İngiltere'ye götürdü. Heykellerin iadesi ve hukuki sahipliği o zamandan beri tartışılıyor.
Yunan günlük gazetesi To Vima'ya göre Yunan hükümetinin tutumu, Parthenon Heykelleri'nin tek tek ödünç verilebilecek bağımsız parçalar değil, birlikte sergilenmesi gereken daha büyük bir bütünün parçaları olduğudur. To Vima'ya göre heykellerin bireysel parçalarının Liebieghaus'a ödünç verilmesi hükümet pozisyonuna doğrudan aykırı olur ve hem Yunanistan'ın hem de British Museum'un heykellerin tek tek parçalar halinde ödünç verilebileceği görüşünü benimsediği izlenimini yaratır.
Karar açıklanmadan önce yayımlanan basın açıklamasında Akropolis Müzesi, British Museum'un yanında sergiye katkı sağlayan kurumlar arasında listeleniyor ancak hangi heykellerin sergileneceği konusunda ayrıntıya girilmiyor.
Fransız yayın organı Le Monde ile yaptığı yakın tarihli bir röportajda British Museum Direktörü Nicholas Cullinan, müzenin herhangi bir eseri kalıcı olarak iade etmesinin zorluğunun 1963 tarihli British Museum Yasası'ndan kaynaklandığını açıkladı. Cullinan'a göre yasa "ulusal müzelerin koleksiyonlarından eser elden çıkarmasını yasaklıyor". Bu nedenle karar müze yöneticilerine değil İngiliz Parlamentosu'na ait. Cullinan, mevcut siyasi iklim göz önüne alındığında yasanın gözden geçirilmesinin Parlamentonun kısa vadeli önceliği gibi görünmediğini ve bunun 10 yıl ya da daha uzun sürebileceğini söyledi.
Mayıs ayında UNESCO Kültürel Mülkün Menşei Ülkelerine İadesi için Hükümetlerarası Komitesi'nin 25. oturumunda Yunan heyeti, British Museum'un mevcut mevzuat nedeniyle heykelleri kalıcı olarak iade edemediğini ancak Yunanistan'a ödünç vermeyi önerdiğini belirterek çözüm arayışının engellendiğini savundu.
British Museum'dan ödünç alma, Yunanistan'ın uymayı reddettiği bir ön koşulu gerektiriyor. Müze mütevelli heyeti bir ödünç talebini değerlendirmeden önce borç alanın, bu durumda Yunanistan'ın, müzenin eserin sahibi olduğu yönündeki iddiasını kabul etmesi gerekiyor. Mütevelli heyetinin açıklamasında, bu politika ve müzenin Yunanistan'a eser ödünç vermeyi değerlendirmeyi istemesinin Yunan hükümetine açıkça iletildiği ancak ardışık Yunan hükümetlerinin ödünç almayı ya da mütevelli heyetinin elindeki Parthenon heykellerinin mülkiyetini tanımayı reddettiği belirtildi.
Mütevelli heyeti, heykellerin ülkenin kültürel mirası ve kimliği için hayati önem taşıdığı gerekçesiyle gelen Yunan reddinin, konuyla ilgili anlamlı bir tartışmayı neredeyse imkansız hale getirdiğini kaydetti.
