Ellinikon gökdelenı, Atina Riviera'sında tam 200 metre yüksekliğine ulaştı. Ancak Yunanistan'ın ilk gökdelenı, hâlâ görüşleri ikiye bölüyor.
Londra merkezli inşaat video kanalı The B1M, 14 Ekim 2026 Çarşamba günü Ellinikon gökdelenini inceledi. Kanalın YouTube'da yayımlanan “Avrupa'yı İkiye Bölen Gökdelen” başlıklı videosunu Fred Mills sunuyor. Video, kuleyi tarihi manzaralarını korumasıyla ünlü bir şehirle karşılaştırıyor.
Kulenin tasarımını Foster + Partners ile Alexandros N. Tombazis and Associates Architects birlikte yaptı. Geliştirici şirket Lamda Development için hazırlanan kule, Atina'nın eski uluslararası havalimanının ve Agios Kosmas kıyı şeridinin yeniden geliştirildiği The Ellinikon projesinin içinde yer alıyor.
Ellinikon gökdelenine neden özel onay gerekti
200 metre yüksekliğindeki ve 50 katlı Ellinikon gökdelenı, Yunanistan'da şimdiye kadar inşa edilmiş en yüksek bina. Ellinikon'un Riviera Tower konut sayfasında 173 daire listeleniyor. Lamda'nın kurumsal sitesinde ise bu sayı 170.
Tartışmanın merkezinde yükseklik var. B1M'e göre Atina'da binalar, Akropolis'in görüş hattını korumak için genellikle yaklaşık 32 metreyle sınırlandırılıyor. Bu nedenle Ellinikon gökdelenı, bu sınırın altı katından fazla yükseliyor.
Video, Yunan hükümetinin bunun yerine bölgeye 200 metreye kadar yapılara izin veren bir istisna tanıdığını anlatıyor. Kule bu azami sınıra tam olarak ulaşırken, yakındaki Hard Rock entegre tatil kompleksinin yaklaşık 197 metre olması planlanıyor.
Yine de Atina'da daha yüksek binalar daha önce de yapıldı. Yükseklik sınırları 1967-1974 arasındaki askeri diktatörlük döneminde gevşetilmişti. Bu sayede Ampelokipoi'deki 103 metrelik Atina Kulesi 1971'de tamamlandı. Lamda, Ellinikon gökdelenı için yapı ruhsatını 10 Ağustos 2022 Çarşamba günü duyurdu.
Terk edilmiş havalimanından inşaat sahasına
Ellinikon Uluslararası Havalimanı, 2001 yılında yeni Atina Uluslararası Havalimanı'nın açılmasına kadar Atina'ya hizmet verdi. Bundan sonra pistler, terminaller ve 2004 Olimpiyatları'nda kullanılan birkaç tesis neredeyse iki on yıl boyunca büyük ölçüde atıl kaldı.
Yunanistan Devlet Varlıkları Geliştirme Fonu (HRADF), devletin özelleştirme programı kapsamında ihaleyi 2012 yılında başlattı. Lamda, 14 Kasım 2014 Cuma günü arazinin sahibi olan Hellinikon SA şirketi için hisse satın alma sözleşmesini imzaladı. Toplam bedel 915 milyon euroydu.
Ancak anlaşma, HRADF'nin ilk 300 milyon euroluk taksiti aldığı 25 Haziran 2021 Cuma gününe kadar tamamlanmadı. O tarihten bu yana eski havalimanından Ellinikon gökdelenin çevresinde pek az şey kaldı.
Saha 6,2 milyon metrekarelik bir alanı kaplıyor. Bu, Monako'nun yaklaşık üç katı büyüklüğünde. Alanın merkezinde Lamda, Londra'daki Hyde Park'tan yaklaşık yüzde 40 büyük iki milyon metrekarelik bir park inşa ediyor.
Buna rağmen bazı tarihi izler korunuyor. B1M'in haberine göre modernist eski terminalin bir bölümü sergi alanına dönüştürülecek. Benzer şekilde bir Boeing 747 uçağının da müzede sergilenmesi bekleniyor.
Projenin ekonomik gerekçesi
Destekçiler projeyi, Yunanistan'ın borç krizinden toparlandığının bir kanıtı olarak görüyor. HRADF ve Lamda, toplam yatırım tutarını 8 milyar euro olarak açıkladı.
Lamda, projeyle 85.000 yeni iş yaratılacağını ve 14 milyar euroluk vergi geliri sağlanacağını öngörüyor. Şirket ayrıca projenin gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYH) yaklaşık yüzde 2,5 oranında katkı yapmasını bekliyor. HRADF ise daha temkinli bir tahminle bu katkının yüzde 1,5 ila 2 arasında olacağını söylüyor.
Talep de güçlü. Lamda, 28 Şubat 2026 itibarıyla Ellinikon'da mülk satışı ve kiralamalardan elde edilen birikimli gelirin 1,5 milyar euroyu aştığını açıkladı.
Ellinikon gökdelenı Temmuz 2026'da tam yüksekliğine ulaştı. Greek City Times, bunu Lamda'nın ilk çeyrek sonuçlarına ilişkin haberinde aktarmıştı. Ekim 2023'te Lamda, 111 kazığın çakılmasıyla ve 40 saat süren, toplam 7.500 metreküp betonun dökülmesiyle temeli tamamladı.
O dönemde Lamda, kulenin 2026 başında tamamlanmasını bekliyordu. Şirket şimdi teslimi 2027 için hedefliyor.
Zemin seviyesinde ise ilk kamusal alan şimdiden açıldı. Ellinikon Spor Parkı, ilk etabını 20 Temmuz 2026 Pazartesi günü ücretsiz girişle hizmete açtı.
Lamda Genel Müdürü Odysseas Athanassiou, videoda kamusal erişimin önemini vurguladı. Athanassiou, “Herkese açık olacak, plaj herkese açık olacak, sporlar herkese açık olacak” dedi.
Riviera Tower neden hâlâ görüşleri ayırıyor
Ellinikon gökdelenine ve projenin geneline yönelik muhalefet on yılı aşkın süredir sürüyor. Eleştirmenler, devletin borç krizinin en yoğun olduğu dönemde kamu arazisini ucuza sattığını savunuyor. B1M'in belirttiği gibi, o dönemde Lamda tek teklif veren şirketti.
Sakinler ve komşu belediyeler de hukuki itirazlarda bulundu. Bunların bazıları hâlâ sürüyor. Bir grup, Riviera Galleria ve kumarhane tatil kompleksi için verilen yapı kuralı sapmalarının yasal olup olmadığını sorguluyor. Lamda ise karşı çıkanların davayı kazanma ihtimalinin düşük olduğunu savunuyor.
Videoda ayrıca anket sonuçlarına da yer veriliyor. Anlaşmadan iki yıl sonra sakinlerin yüzde 70'ten fazlası hükümetin yaklaşımını onaylamadı. Video ayrıca 2025 yılında yapılan bir anketi aktarıyor. Ankete göre katılımcıların yüzde 63'ü kuleye, yüzde 41'i ise projenin geneline karşı çıktı.
Mayıs 2026'da, Parthenon ile kuleyi bir arada gösteren bir fotoğrafın geniş çapta paylaşılmasıyla silüet tartışması yeniden alevlendi. B1M'e göre Ellinikon gökdelenı zaten 200 metrelik azami yüksekliğe ulaştığı için bölgede bundan daha yüksek bir yapı yapılamaz.
Yine de pek çok kişi artık bir emsalin oluşturulduğuna inanıyor.
Şimdilik Yunanistan'ın ilk gökdelenı tam yüksekliğinde duruyor. Bunun Atina için ne anlama geldiği tartışması ise sürüyor.
