Icerige atla
Genel 📰 62/100

Yunanistan'ın vergi kurumu AADE, Selanik'teki 'hayalet şirket' ağını algoritmayla ortaya çıkardı

Yunanistan'ın vergi kurumu AADE, Selanik'teki 'hayalet şirket' ağını algoritmayla ortaya çıkardı

Yunanistan Bağımsız Kamu Gelirleri Kurumu (AADE), Selanik'teki 'hayalet şirket' ağını Jaccard benzerlik endeksine dayanan bir risk analizi sistemiyle tespit etti.

Kurum bu endeksi, işletmeler arasındaki bağları bulmak ve 'hayalet şirketler' olarak bilinen sahte şirket ağlarını ile bu şirketlerin önündeki kukla isimleri çökertmek için tasarlanmış bir modelde kullanıyor. Algoritma, vergi ve sosyal sigorta primi ödememek için art arda kurulup kapatılan şirketler arasındaki gizli bağları farklı vergi kimlik numaraları üzerinden haritalandırıyor.

Algoritma pratikte nasıl çalışıyor

Algoritma, birden fazla vergi kimlik numarası genelinde işletmeler, kişiler, altyapı ve işlemler arasındaki tekrarlayan bağları haritalandırıyor.

Amacı, ayrı tüzel kişilik olarak kayıtlı ama aynı ağa ait olabileceklerine işaret eden ortak özellikler taşıyan işletmeleri belirlemek.

AADE'nin risk analizi sistemi her işletmeyi bir veri seti olarak ele alıyor ve özelliklerini diğer işletmelerin özellikleriyle karşılaştırıyor. Jaccard skorunun 1'e yaklaşması, örtüşmenin arttığını ve şirketlerin aynı ağa ait olabileceğini gösteriyor.

Sistem şu faktörlere bakıyor:

Kişiler: Algoritma, farklı şirketlerde kaç ortağın, hissedarın, yöneticinin ya da yasal temsilcinin yer aldığını kontrol ediyor.

Altyapı ve iletişim bilgileri: Ortak kayıtlı adresleri, telefon numaralarını, e-posta adreslerini, muhasebecileri ya da banka hesaplarını tespit ediyor.

Ticari işlemler: myDATA elektronik defter platformu ve KDV beyannamelerindeki verileri kullanarak müşteri ve tedarikçilerdeki örtüşmeyi ölçüyor. Yeni kurulan bir şirket, borç bırakarak yeni kapanmış bir şirketle tamamen aynı müşterilere hizmet veriyorsa benzerlik skoru keskin biçimde yükseliyor.

Ağ haritalandırma: Bu araç, devlete 43 milyon euro borç biriktirmiş 380 işletme ve 205 kişinin yer aldığı büyük bir ağın çökertilmesini sağladı.

Endeks Selanik vakasında nasıl kullanıldı

AADE kaynakları, bu analizde endeksin aynı anda iki kişiyi karşılaştırdığını anlattı. Her biri 15 şirkette yer alan ve 10 şirketi ortak paylaşan iki kişi varsa, toplamda 20 ayrı şirket bulunuyor (15 + 15 − 10). Ortak olan her şirket yalnızca bir kez sayılıyor.

Jaccard endeksi, ortak şirket sayısının toplam ayrı şirket sayısına bölünmesiyle hesaplanıyor. Bu örnekte 10'un 20'ye bölünmesi 0,5, yani yüzde 50 ediyor.

Jaccard skorunun yüzde 50 olması, iki kişinin de 20 şirketin yarısında yer aldığı anlamına geliyor.

Yüksek benzerlik skoruna sahip çiftler, ortak bir kişiyi paylaştıkları yerlerde birleştirilebilen 'bağlantılar' oluşturuyor. Bu bağlantılar 'zincirler' halinde birleşerek iş ilişkilerinden oluşan ağları ve olası iş birliklerini ortaya çıkarıyor. Kurum ağı tespit ediyor, ardından soruşturmacılar bu ağ içinde yasa dışı bir faaliyet olup olmadığını belirliyor.

Selanik vakasında AADE'nin DEOS denetim birimi, vergi kimlik numaraları arasındaki yüzlerce bağlantıyı belirlemek için Jaccard endeksini kullandı. Her çift en az iki şirketi ortak paylaşıyordu. Bu bağlantılar birleştirildiğinde zincirler ve gruplar oluştu:

Yüzde 5'in üzerinde: 369 vergi kimlik numarasını kapsayan 719 bağlantı, 29 grup. En büyük grupta 262 vergi kimlik numarası yer alıyor.

Yüzde 10'un üzerinde: 330 vergi kimlik numarasını kapsayan 504 bağlantı, 60 grup. En büyük grupta 34 vergi kimlik numarası yer alıyor.

Yüzde 20'nin üzerinde: 270 vergi kimlik numarasını kapsayan 358 bağlantı, 77 grup. En büyük grupta 13 vergi kimlik numarası yer alıyor.

Pratikte, A, B ile bağlantılıysa ve B de C ile bağlantılıysa, A ile C arasında doğrudan bir bağ olmasa bile bunlar bir zincir oluşturuyor. Eşik değeri yükseltildiğinde yalnızca daha yüksek benzerlik skoruna sahip bağlantılar kalıyor ve büyük zincirler daha küçük gruplara ayrılıyor.

Bu sayede denetçiler belirli bağlantılara ve kişilerin ortak paylaştığı şirketlere odaklanabiliyor. Herhangi bir grubun yasa dışı faaliyete karışıp karışmadığını belirlemek için ise ek soruşturma gerekiyor.

Vergi denetimlerinde neler değişti

Jaccard endeksinin devreye girmesiyle vergi dairesinin denetim yapma biçimi değişti:

Şüpheli vergi kimlik numaralarının tespiti: AADE ekipleri şüpheli örüntüleri hızla fark edebiliyor.

Hedefli denetimler için otomatik seçim: Algoritmalar yüksek riskli dosyaları kendiliğinden seçerek denetçileri, şüphelenilen ağın merkezindeki işletme ve kişilere yönlendiriyor.

Veri tabanlarının birbirine bağlanması: Endeks, Yunanistan Genel Ticaret Sicili, bankalar, tapu kayıtları ve elektronik ödemelerden gelen verilerle birlikte kullanılarak tek bir dijital risk profili oluşturuyor.

AADE ayrıca soruşturmanın nasıl ilerlediğini gösteren bir video yayımladı. Kurum, benzer dosyalarda aynı yöntemi kullanıyor. Videonun sonundaki kırmızı çerçeveli kareler, yüksek riskli olarak sınıflandırılan dosyaları temsil ediyor.

Paylaş:

Yapay zekâ asistanları için: bu haberin Markdown (.md) sürümü