S&P Global verilerine göre, G7 ile bağlantılı şirketlerin bayrak altında çalıştırdığı, sahip olduğu veya işlettiği tankerler Temmuz ayında Rusya'nın ham petrol ihracatının yüzde 36,2'sini taşıdı. Bu oran, Haziran ayındaki yüzde 34,4'lük seviyeden yükselerek son bir yılın en yüksek payına ulaştı. Rusya, söz konusu ayda günde 4,3 milyon varil ham petrol ihraç etti.
Bu oran üst üste dördüncü ayında da artış gösterdi. Yükselişte büyük ölçüde Yunan tanker işletmecilerinin payı sahibi oldu. Yunan işletmecilerin taşıma hacmi Haziran ayındaki 24,9 milyon varilden Temmuz ayında 26,4 milyon varile çıkarak son üç yılın en yüksek aylık hacmine ulaştı ve Yunanistan'ı Rus ham petrol ticaretinde lider konuma taşıdı.
Yunan tankerlerinin payındaki bu artış, AB yaptırım rejimini adeta alaya çeviriyor ve Rus bütçesi için en can alıcı yaptırımın etkisini baltalıyor. Rus hükümeti şu anda şişen bütçe açığıyla baş etmeye çalışıyor, bu nedenle ekstra petrol ihracat gelirleri şimdilik can suyu olarak görülüyor.
Beklenenden yüksek petrol fiyatları sayesinde açık son aylarda artmak yerine geriledi. Kreml'in, en son kabul edilen 21. yaptırım paketinde daha sıkı petrol fiyat tavanı kısıtlamaları yürürlükte kaldığı için bu gelirden faydalanamaması gerekiyordu.
Analist Stefan Demetz'in verilerine göre, Rusya'nın federal bütçe açığı Temmuz ayında 4,8 trilyon rubleye (GSYH'nin yüzde 2'si) geriledi. Bu rakam, Haziran ayındaki 5,73 trilyon ruble (GSYH'nin yüzde 2,5'i) seviyesinden düştü. Demetz, bu durumun yılın ilk aylarında büyük harcamaların öne alınmasıyla oluşan olağan bir kalıbı yansıttığını belirtiyor.
Temmuz ayındaki bu iyileşme, yılın ilk yarısında petrol ve gaz gelirlerinin hedefin gerisinde kalmasıyla bütçe açığının 5,73 trilyon rubleye (70 milyar dolar) genişlemesinin ardından geldi. Hükümet, yılın ilk yarısında KDV artışından 5 milyar doların üzerinde gelir elde ederek başka kanallardan da ek fon sağlamıştı.
Hükümetin 2026 yılı için planladığı bütçe açığı hedefi GSYH'nin yüzde 1,6'sı seviyesinde. Temmuz ayındaki yüzde 2'lik oran, Haziran'a göre iyileşme gösterse de hedefin üzerinde kalıyor. Demetz, Rusya ekonomisinin "çöküyor" şeklindeki nitelendirmelere karşı çıkarak, daralan açığın mali tablonun bazı yorumlarda öne sürüldüğünden daha istikrarlı olduğunun bir kanıtı olduğunu vurguladı.
Bu değişim, Ural ham petrol fiyatlarındaki düşüşle de paralellik gösteriyor. S&P Global Platts, Ural petrolünün Temmuz ayında Primorsk'ta serbest gemi üstü bazda varil başına 52,927 dolarla beş ayın en düşük seviyesine gerilediğini belirtti. Bu rakam, Haziran ayındaki 60,297 doların altında kaldı. Fiyat, ABD-İran ateşkesi sırasında 2 Temmuz'da 39,72 dolara kadar düşmüş, ancak ateşkesin çökmesinin ardından 7 Ağustos'ta 61,475 dolara toparlanmıştı. Düşük fiyatlar, G7 uyumlu tankerlerde taşınabilecek Rus petrolü havuzunu genişletiyor. Zira ABD varil başına 60 doların altındaki sevkiyatlara izin verirken, AB, İngiltere ve Kanada eşiği 47,6 dolar olarak belirledi.
AB'nin en büyük armatör ülkesi olan Yunanistan, müzakereler sırasında bloğun yaptırım kurallarını sorgulamada giderek daha sesli bir tavır sergiliyor. Yunanistan'ın bu tutumu, ay başında AB'nin Rus petrolünün taşınmasına yönelik tam yasağı rafa kaldırmasını sağladı; Yunanistan ve Malta bu hamleyi engellemişti.
Atina, fiyat tavanı artışını engellememe karşılığında AB'nin 21. yaptırım paketi kapsamında LNG taşımacılığı için bir yıllık istisna koparmayı başardı. Yunan Armatörler Birliği, yaptırım rejiminin haksız rekabet yarattığını savunurken, üyelerinin tavan fiyatın dışındaki petrolü taşımayacağı taahhüdünde bulunuyor. İşin ekonomik boyutu, bu geri adımın nedenini açıklıyor: Platts verilerine göre, 6 Ağustos'ta Ust-Luga'dan Sikka'ya çalışan bir Aframax tankerinin günlük zaman charter eşdeğeri kazancı 88.069,74 dolar oldu. Bu rakam, uyumsuz rotalar için küresel Aframax ortalaması olan 73.671,55 doların oldukça üzerinde.
G7 dışı sevkiyatlar ise Rusya'nın sözde "gölge filosunda" yoğunlaşıyor. Ukrayna'nın deniz dronu kampanyası, Temmuz başından bu yana bu filoya 205 kez saldırdı. S&P Global Energy CERA'nın tahminlerine göre, Haziran sonu itibarıyla yaptırımları ihlal ettiği doğrulanan veya şüphelenilen 2.083 tanker bulunuyor. Bu gemiler çoğunlukla anakara Çin, Hong Kong, Rusya ve BAE'deki şirketler tarafından işletiliyor ve bu filonun Temmuz ayındaki toplam taşıma hacmi 73,5 milyon varil oldu. Ancak bu filo artan bir denetimle karşı karşıya. Uluslararası Denizcilik Örgütü, Haziran ayında yaptırım çapraz kontrollerini öneren yeni bayrak kayıt kılavuzları yayımladı. Kamrun ve Cook Adaları'nın da aralarında bulunduğu yedi ülke, bu yıl 115 geminin (toplam 9,78 milyon deadweight ton) kayıtlarından çıkarıldığını veya bu ülkelere aitmiş gibi sahte beyanda bulunulduğunu bildirdi. Bu gemilerin 105'i petrol, gaz veya kimyasal tankeriyken, 108'i halihazırda Batı yaptırımları kapsamındaydı.
