Bildirilen fazla mesailerde yüzde 36,8 gibi patlama niteliğinde bir artış yaşanmasına ve dijital iş kartı kullanımının zorunluluğu sürekli genişlemesine rağmen, çalışanların iki kişiden biri çalıştığı ek saatlerin ücretini hâlâ almıyor.
Bu verilerin birlikte ele alınması, iş piyasasındaki ihlallerin boyutunu ortaya koyuyor. İhlaller farklı biçimlerde görünse de hepsi aynı uygulamada birleşiyor: Gerçek çalışma süresinin ve buna bağlı işçilik maliyetinin gizlenmesi.
En sık görülen ihlaller dijital iş kartının uygulanmasıyla ilgiliydi. Bu alanda 2.994 vaka kaydedildi. Ardından çalışma saatine uymama (2.332), hak edilen ücretlerin ödenmemesi (1.410) ve bildirilmeyen çalışma (1.372) geldi.
Resmî veriler
kariera.gr'nin Eylül ayında LinkedIn üzerinden yaptığı bir araştırmaya göre, çalışanların iki kişiden biri ek çalışmasının karşılığını almıyor.
Araştırmada, çalışanların yüzde 45'i ek saatler için normal şekilde ücret aldığını söylüyor. Yüzde 42'si ise bu saatlerin ne bildirildiğini ne de ücretlendirildiğini belirtiyor. Yüzde 7 fazla mesainin başka bir yolla düzenlendiğini, yüzde 4 ise para yerine ek izin aldığını ifade ediyor.
Araştırmaya katılan çalışanların yüzde 36'sı fazla mesaiyi artan iş yüküne bağlıyor. Yüzde 34'ü bunun yoğun dönemlerde görülen bir istisna olduğunu düşünüyor. Yüzde 21'i bunu işin “beklenen” bir parçası olarak görüyor, yalnızca yüzde 10'u ise fazla mesaiyi çalışanın bağlılığıyla ilişkilendiriyor.
Öte yandan resmî veriler, Ocak-Temmuz 2026 döneminde bildirilen fazla mesaide yüzde 36,8'lik yeni bir artış olduğunu gösteriyor. Dijital iş kartı uygulaması ise 500.000 ek çalışana yayılıyor ve yeni sistemdeki toplam çalışan sayısını 2,5 milyona çıkarıyor. Bu rakam, ülkedeki çalışanların yaklaşık yüzde 63'üne denk geliyor.
İki verinin birlikte değerlendirilmesi, geçmişte var olan ve bugün de iş piyasasında süren ihlallerin büyüklüğünü gösteriyor.
Bildirilenler
Çalışma Bakanlığı'nın verileri çarpıcı bir tablo çiziyor. Bakanlık verilerine göre 2026'nın Ocak-Temmuz döneminde bildirilen fazla mesai saatleri, 2025'in aynı dönemine kıyasla 1,5 milyon saat arttı. Dikkat çekici bir başka nokta da 2025'te aynı verilerin 2024'e göre yüzde 80'lik bir artış kaydetmiş olması.
Yedi ay boyunca, 2026'da kapsanan sektörlerde toplam 5,7 milyon saat fazla mesai bildirildi. Bu rakam, 2025'in aynı dönemine göre yaklaşık 1,54 milyon saat fazla, yani yüzde 36,8'lik bir artış anlamına geliyor.
En yüksek artış toptan ticarette görülüyor. Bu sektör yüzde 212,8 artışla ilk sırada yer alıyor. Çalışma Bakanlığı verilerine göre sektördeki saatler 2025'te yaklaşık 280.000 iken 2026'da yaklaşık 880.000'e çıktı. Aradaki fark 600.000 saate yaklaşıyor ve bu, incelenen sektörler arasındaki en büyük mutlak artış.
Bildirilen fazla mesaideki bu artışlara rağmen kariera.gr araştırması, çalışanların yarısının ek saatleri için ücret almadığını gösteriyor.
Mesai aşımları
Öte yandan GSEE'nin daha eski bir araştırmasında, yüzde 43,4'ünün çok sık ek saat çalıştığını ve bu saatlerin karşılığını almadığını söylediği görülüyor.
Ayrıntılı bakıldığında, çalışanların üçte birinden fazlası (yüzde 35,5) sözleşmesindeki çalışma saatlerinin ötesinde çalıştığını belirtiyor. Ancak bu ek çalışma her zaman ücretle karşılanmıyor. Ek saat çalışanların yüzde 54,7'si bu saatler için ücret aldığını, yüzde 34,5'i herhangi bir tazminat almadığını, yüzde 8,9'u ise para yerine izin veya dinlenme günü aldığını söylüyor.
Genel olarak, ek saat çalışanların yüzde 43,4'ü sunduğu ekstra zaman için doğrudan bir ücret almıyor.
Dikkat çekici bir bulgu da mesai aşımının işletme büyüklüğüyle birlikte artması. Çalışan sayısı en fazla 9 olan çok küçük işletmelerde, çalışma saatinin ötesinde çalıştığını söyleyenlerin oranı yüzde 32'ye ulaşıyor. 250 ve üzeri çalışanı olan işletmelerde ise bu oran yüzde 45,4'e fırlıyor.
