Fransız araştırma gemisi Abeille Marengo, bugün Girit'in Herakleion limanından Kaşot'un doğusuna doğru yola çıkıyor. Gemi, Yunanistan ile Kıbrıs arasındaki elektrik bağlantı kablosu (GSI) için araştırmalar yapacak. Bu bölgedeki çalışmalar, 2024 yazında Atina ile Ankara arasındaki gerginlik nedeniyle durdurulmuştu.
Gemiyi yola çıkarmadan önce in.gr'nin ortaya çıkardığı bir haber, Fransa'nın araştırmalara başlamadan önce Türkiye'yi bilgilendirdiğini gösterdi. Bu haberin ardından tepkiler sürüyor.
Hükümete göre geminin ayrılışı, Yunanistan, Kıbrıs ve Avrupa'nın enerji güvenliği için stratejik öneme sahip bir projenin yeniden başlaması açısından kritik bir adım.
Cretalive sitesine göre sabahtan beri gemide hareketlilik var. Sinyal verildiğinde römorkörlerin yardımıyla halatlar çözülecek ve araştırma gemisi, 27 Ekim'den beri bağlı olduğu Herakleion limanından ayrılacak.
Şimdi asıl mesele, araştırmaların aksamadan yürütülmesi ve gecikmelere yol açabilecek yeni «tıkanmaların» yaşanmaması.
ABD'nin müdahalesi
Bilgilere göre bu çerçevede ABD, net bir mesaj gönderdi: «Bu tür projelerde hiçbir taraftan itiraz ya da karşı çıkış gerekçelendirilemez».
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın «her şey yolunda» yönündeki açıklamasından önce Ankara, 6 Kasım'da Yunanistan ve Kıbrıs Rum tarafının araştırmalara ilişkin duyurularının yetkisiz olduğunu savunmuştu. Ankara, Türk onayını alma sürecinin tamamlanmadığını öne sürüyordu.
Ankara ayrıca, bölgede sahip olduğunu düşündüğü haklara dayanarak bir karşı NAVTEX yayımladığını duyurmuştu.
Türk tarafının savunduğu gerekçeye göre elektrik kablosuna ilişkin araştırmalar, Ankara'nın Türk kıta sahanlığına girdiğini düşündüğü alanlarda yapılıyor.
Fransa'nın kablo konusunda Türkiye'ye gönderdiği nota
Bu arada Fransa'nın Türkiye'ye gönderdiği nota, Yunanistan'da sert bir siyasi tartışmaya dönüşüyor. Muhalefet, notanın ulusal çıkarlara bir darbe olduğunu ve Türkiye'nin bundan yararlanacağını savunuyor.
in.gr'nin daha önce aktardığına göre Fransa, Ankara'ya esasen şunu bildirdi: «Abeille Marengo» gemisi, Yunanistan-Kıbrıs elektrik kablosunun deniz tabanına döşenmesi için yapılacak araştırmalara, Donanmanın Hidrografi Hizmeti tarafından NAVTEX yayımlanmasının ardından başlayacak. Yetkili kaynaklar, notada bunun yetki tanıma anlamına gelmediğinin açıkça belirtildiğini söyledi.
Yunanistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Tasos Hacivasileiu, notayı küçümsemeye çalışarak ANT1 televizyonuna şunları söyledi: «Fransız şirketi, izin başvurusunu Yunan hükümetine sundu. Yunanistan izni verdi ve kendi tarafından verilen bu izin, yalnızca Yunanistan tarafından verildi. Bunun ardından Fransız taraf, nota yoluyla çalışmaların başlayacağını bildirdi.» Bakan Yardımcısı, bu metnin bir izin talebi olmadığını, yalnızca bilgilendirme niteliğinde bir adım olduğunu da ekledi.
«İzin ile bildirimi karıştırmayalım», diye ekledi. «Yunanistan izin verdi ve NAVTEX yayımladı. Fransız şirket daha sonra Türkiye'ye bildirimde bulundu. Ankara ise NAVTEX yayımlamadı, kendi mantığıyla yasal Yunan duyurusunu iptal etmek için karşı NAVTEX yayımladı. Türkiye izin talebi alsaydı, kendisi NAVTEX yayımlardı.»
Hacivasileiu'ya göre kıyıdaki ülkelerin bilgilendirilmesi olağan bir uygulama. Bakan Yardımcısı, «Izin ile bildirimi herhangi birinin karıştırması bir hata ve yanlıştır» dedi.
