Yunanistan, Rum Kesimi ve Mısır liderleri, 8 Eylül'de Mısır'ın El Alamein kentinde, bölgede artan gerilimler ve Türkiye'nin “düşmanca gördüğü eylemler karşısında sessiz kalmayacağı” yönündeki uyarıları gölgesinde üçlü bir zirve için bir araya geliyor. Zirvenin gündeminde bölgesel gelişmeler, güvenlik ve Mekke Paktı yer alırken, üç ülke jeostratejik bölgede istikrarı teşvik etmek için yakın koordinasyon arayışında.
Rum Kesimi Hükümet Sözcüsü Konstantinos Letymbiotis'in açıklamasına göre, Rum Lider Nikos Hristodulidis, Mısır Devlet Başkanı Abdulfettah es-Sisi'nin daveti üzerine El Alamein'e gitti. Hristodulidis'e Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos ve hükümet yetkilileri eşlik ederken, Yunanistan Dışişleri Bakanı Giorgos Gerapetritis ve Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty de istişarelere katıldı. Zirve öncesinde Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis ile Mısır Devlet Başkanı Sisi ikili bir görüşme gerçekleştirdi.
Letymbiotis, zirvenin bölge için özellikle önemli bir dönemde gerçekleştiğine dikkat çekerek, “Kıbrıs ve Mısır arasındaki istikrarlı ve köklü iş birliğinin önemi, bölgesel iş birliği çerçeveleri aracılığıyla yakın koordinasyonun değeri daha da belirgin hale geliyor. Üçlü iş birliği çerçevesi, üç ülkenin coğrafi konumunu, Kıbrıs ve Yunanistan'ın Avrupa Birliği üyeliğini ve Mısır'ın Arap dünyasındaki önemli rolünü kullanan önemli bir bölgesel koordinasyon mekanizması haline geldi” dedi. Amacın, jeostratejik bölgede güvenlik, istikrar ve iş birliği koşullarının sağlamlaştırılmasına katkıda bulunmak olduğunu vurguladı.
Mekke Paktı da masadaki önemli başlıklardan biri olurken, Miçotakis Selanik Uluslararası Fuarı'nda gazetecilere yaptığı açıklamada, 7 Ağustos'ta Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan anlaşmaya dair fazla detay bilmediğini ancak gelişmenin “yakından izlenmeyi hak ettiğini” belirtti. Yunan tarafının, Mısır'ın neden bu anlaşmanın dışında kaldığına dair Sisi'den netlik beklediği öğrenildi. Miçotakis, yakın zamanda Suudi Arabistan'ı ziyaret etmeyi planladığını ve Mekke anlaşmasının Yunanistan'ın Riyad ile olan ilişkilerini değiştirmediğini sözlerine ekledi.
Zirvede, Türkiye'nin Ege ve Doğu Akdeniz'deki artan faaliyetleri ile “Mavi Vatan” doktrinini içeren yasa tasarısı gibi "artan ihlaller" de ele alınacak. Bu gerilimlere örnek olarak, pazartesi günü iki silahlı Türk F-16'sının Atina FIR sahasını ihlal etmesi ve Yunan savaş uçakları tarafından uluslararası kurallar çerçevesinde engellenmesi gösteriliyor. Öte yandan, Türk Dışişleri Bakanı'nın da Mekke anlaşmasının ardından Ağustos ortasında Abdelatty ve Sisi ile görüşmek üzere El Alamein'i ziyaret ettiği hatırlatıldı.
Liderler ayrıca, İran'daki durum, Türkiye ile İsrail arasındaki büyüyen gerilimler ve Libya'daki siyasi çözüm çabaları gibi bölgesel gelişmeleri masaya yatıracak. Enerji iş birliği de görüşmelerin odağındaki yerini korurken, AB tarafından ortak finanse edilen ve iki ülkeyi birbirine bağlayan GREGY elektrik bağlantı projesi ele alınacak. Dışişleri Bakanı Gerapetritis, Yunanistan'ın AB içindeki rolünü vurgulayarak, Mısır ekonomisini desteklemeye yönelik önemli ekonomik protokollerin hayata geçirilmesini istediklerini belirtti. Ayrıca, 1 Ekim'de başlayacak olan Yunanistan'ın BM Güvenlik Konseyi Dönem Başkanlığı ve göç meseleleri de istişare edilecek.
Rum Lider Hristodulidis, Mekke anlaşmasına ilişkin olarak, “Elbette bölgedeki gelişmeler ele alınacak. Mısır adına konuşmak istemiyorum ancak bölgedeki tüm gelişmelerin görüşüleceğinden emin olabilirsiniz” ifadelerini kullanmıştı. Hristodulidis ayrıca Avrupa Birliği'nin bölgeye yönelik artan ilgisine de dikkat çekerek, ekim ayında Suudi Arabistan'da düzenlenecek ikinci AB-Körfez Zirvesi'ne katılacağını belirtti. Bu diplomatik trafik devam ederken, İsrail Cumhurbaşkanı İsaak Hersog'un da perşembe günü Lefkoşa'ya gelerek Hristodulidis ile ikili görüşmeler gerçekleştirmesi ve Kıbrıs-İsrail ilişkilerini derinleştirmesi bekleniyor.
Yerel saatle 13.00'te başlaması planlanan liderler zirvesinin ardından 14.30'da ortak basın açıklaması yapılması beklenirken, Hristodulidis ziyaret kapsamında Sisi'nin onur konuğu olarak El Alamein Uluslararası Havacılık Fuarı'nın açılış törenine de katılacak.
