Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ankara'nın Atina ile iyi ilişkiler istediğini ancak Yunanistan'ın Ege adalarındaki askeri varlığını güvenlik tehdidi olarak gördüğünü söyledi.
Azerbaycan ziyaretinde salı günü konuşan Fidan, “Yunanistan'ın bölgeyi istikrarsızlaştırmak ve kaosa sürüklemek isteyenlerin elindeki bir araç haline gelmesini istemiyoruz. İyi komşuluk ilişkilerini sürdürmek istiyoruz.” dedi.
Fidan, Türkiye'nin bazı adaların militarizasyonu konusunda “çok ciddi endişeleri” olduğunu ekledi. “Bunu biliyorlar ve biz bunu ilettik.”
Fidan, Yunanistan'ın demilitarize statüsü olduğunu söylediği adalarda asker bulundurarak uluslararası anlaşmaları ihlal ettiğini savundu. “Demilitarize statüsü olan adaların militarizasyonu bizim için bir tehdit oluşturuyor.” dedi. “Yunanistan, anlaşmalar altındaki yükümlülüklerine aykırı hareket etmeye çalışıyor.”
Fidan, Türkiye'nin konuyu 1960'lardan bu yana NATO ve Birleşmiş Milletler'de gündeme getirdiğini söyledi. “Komşumuzu ve müttefikimizi, uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerini ittifak ruhuna uygun olarak daha olgun bir şekilde yerine getirmeye davet ediyoruz. Yunanistan, bölgemizin karşı karşıya olduğu çok sayıda güvenlik sorununa bir provokasyon daha eklememeli.”
NATO müttefiki iki ülke, deniz sınırları, kıta sahanlığı üzerindeki örtüşen iddialar ve uzun süredir devam eden Kıbrıs meselesi de dahil olmak üzere on yıllardır çeşitli anlaşmazlıklar yaşıyor. Gerilim özellikle Yunanistan ile İsrail arasındaki yakınlaşmanın ardından tırmandı; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bu durumu Türkiye'yi kuşatma girişimi olarak görüyor.
Bu ayın başlarında Atina, Türkiye'nin “ulusal” deniz parkları ilanını Yunan kıta sahanlığı içinde ve Türk yargı yetkisi dışındaki alanlara uzandığı gerekçesiyle “geçersiz ve hukuki etkisi bulunmayan” olarak nitelendirerek Ankara'ya resmi şikayette bulundu.
Atina, Ankara'nın iddialarını reddediyor. Yetkililer, Ege'nin doğusundaki adaların statüsünün 1923 Lozan Antlaşması, 1936 Montreux Sözleşmesi ve Türkiye'nin taraf olmadığı 1947 Paris Barış Antlaşması ile belirlendiğini, Türkiye'nin tam demilitarizasyon taleplerinin temelsiz olduğunu belirtiyor.
Başbakan Kyriakos Mitsotakis, Yunanistan'ın kimseyi tehdit etmediğini ancak savunma konusunda tehdit ya da talimat kabul etmeyeceğini söyledi. Kastellorizo, Ro ve Strongyli'yi ziyaretinin ardından Mitsotakis, Yunan ihtiyatının “zayıflık olarak yorumlanmaması” gerektiğini vurgulayarak Atina'nın uluslararası hukuka göre toprak bütünlüğünü ve egemen haklarını savunmaya hazır olduğunu ifade etti. Mitsotakis konuyu Atina'da Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ile yaptığı görüşmede de gündeme getirdi.
Dışişleri Bakanlığı, Türkiye'nin demilitarizasyon iddialarını “temelsiz” olarak nitelendirdi ve Yunanistan'ın savunma pozisyonunun “müzakere edilemez” olduğunu açıkladı. Bakanlık, adalardaki askeri varlığın ilgili anlaşmalarla ve meşru müdafaa hakkıyla uyumlu olduğunu savundu.
