Hayattayken, ondan bir röportaj isteme arzusunu birkaç kez duymuştum. Bazen sürgün şehirlerinde, geçici buluşma yerlerinde, otel lobilerinde ya da göçmenlerin kahvehanelerinde onunla karşılaşıyordum. Bazen de dönüşte, Kesariani'deki sakin evde, arkadaş meclislerinde, Tsitsanis'in gece kulüplerinde ve Atina sokaklarında. Her zaman Vasilis'in yanındaydı. Adam onun sıcacık elini tutardı, o ise dönüp sürekli bir şeyler fısıldar, sürekli bir şeyler sorardı.
Bu kadar bağımsız bir kadının nasıl bir erkeğin gölgesine dönüştüğünü sormak ve öğrenmek istiyordum. Bu kadar özgür bir kadının hiçbir anında yalnızca kendine ait bir şeyi olmadığını. Bu emansipe entelektüelin kendi imzasını taşıyan tek bir eser yaratmadığını.
Sorunun cevabını ise onun yerine kocası Vasilis Vasilikos verdi: «Mimi bir yazar yarattı: Vasilis Vasilikos'u.»
Böylece, çok sessiz ve çok alçakgönüllü olan Mimi Vasilikou'nun belki de hiç vermeyeceği o röportajı hiç yapamadım. Ancak şimdi, Roma'da, uzak bir yerde öldüğü günden yaklaşık yarım ay geçmişken, beklenmedik kaybın şokunu atlatmaya çalıştığımız ve onun artık olmadığına neredeyse inandığımız bir dönemde, bir anma gibi, dost Mimi Vasilikou hakkında bir şeyler yazmayı deniyorum. Yirmi yıllık bir dostluğun, aklımda kalan sohbetlerin ve görüntülerin, ama her şeyden önce Vasilis'in zaman zaman anlattığı sözlerin içinden onun anısını çizmeye çalışıyorum. «Kazancakis'ten sonra uluslararası alanda en çok okunan Yunan yazarı» yaratan kadının kim olduğunu ve onunla yaşadığı aşkı anlatmak istiyorum.
Bu öyle ayrıcalıklı bir aşktı ki, güçsüz ve yabancılaşmış ilişkilerden oluşan bir dünyada bir adamı ve bir kadını akıl almaz bir ölçüde birbirine bağladı. Bizim gibi, ayrıcalıklı olmayan çoğumuz için bu ilişki düşünülemez, neredeyse şaşırtıcıydı.

Vasilikos'un kendisi, bir gün Mimi'den söz etmesi gerektiğinde büyük bir gururla dedi ki:
«Ortak hayatımızın çoğu yılında Mimi beni geçindiriyordu. Çalışıyordu ve kelimenin tam anlamıyla beni besliyordu. Her şeyi ona borçluyum. Mimi olmasaydı bir elçilikte ya da bir reklam şirketinde memur olurdum. Beni küçük burjuva bir ailenin çocuğu olarak aldı ve profesyonel bir yazara dönüştürdü.»
Birbirleriyle 1958'de, bir gece Menis Koumandareas'ın evinde tanıştıklarında Vasilis hukuk eğitimini bitirmiş ve askerliğini yapıyordu. Pantolonunun cebinde bir tabanca duruyordu.

Mimi —Mimi Apridou (Not: Bütün ilgili kaynaklarda kızlık soyadı Atsidi olarak geçer) diye anılırdı— bir Amerikalıydı. Amerika'nın İthaca kentinde, Mani kökenli ebeveynlerden doğmuştu. Ünlü Cornell Üniversitesi'nde Biyoloji ve Filoloji okumuş, kuşağının köklerini bulmak için Yunanistan'a gelmişti. Resim yapıyor, 1956'da Yunan entelektüellere modern Amerikan edebiyatını anlatıyor ve bulutumsu siyah ve kırmızı elbiseleri ile uzun, sade saçlarıyla yoldan geçenleri şaşırtıyordu. Omuzlarında dökülen saçlarıyla gördüğümüz ilk kızdı.
O gece Vasilikos'la tanıştığında Mimi, elinde Kafka'nın Milena'ya Mektupları ve Jung'un «Simya» kitabı vardı. Çok az Yunanca bilmesine rağmen şu dizeleri yazdı:
«Ben ay olsaydım
sen de gök olsaydın
balkondan atlardım…»

Yirmi gün içinde evlendiler. Ve yirmi yıl birlikte yaşadılar. Yalnızca iki gece ayrı kaldılar: 1959'da Vasilis New York'ta ameliyat olduğunda ve geçen yıl Mimi hastanede bir gece kalmak zorunda kaldığında.
Yirmi yıl dolu dolu, baştan sona verimli geçti. Bu yıllar içinde Vasilikos kırk altı kitap yazdı ve hepsini ona ithaf etti. Yakın dostları için bu kitaplar, ortak bir çabanın ve işin ikisi arasında paylaşılmasının göstergesiydi.
1959'da Vasilis televizyon okumak için Amerika'ya gitti. Mimi için bu, geçim savaşına ilk giriş oldu; ikisinin de günlük ekmek mücadelesiydi. İngilizce ders vererek ve binbir türlü iş yaparak bu savaşı sonraki birçok yıl boyunca sürdürecekti.

1960'ta Yunanistan'a dönüş yapıldı ve Vasilis'e iyi maaşlı bir memur olması için teklifler geldi. Ama Mimi «hayır» dedi: «Memur olmayacaksın, sen sadece yazarsın.» Hayatı belirleyen bir «hayır»dı. Mimi bu sözü sonraki yıllarda defalarca tekrarlayacaktı.
1961'de Theotokas kendisine Kuzey Yunanistan Devlet Tiyatrosu'nun müdürlüğünü önerdiğinde, demokrasiye geçiş döneminde ise partiler milletvekilliği teklif ettiğinde de aynı tutum sergilendi. 1967'de ise Vasilikos'un telefon rehberine «yazar» mesleğiyle kaydedilmesi için yaptıkları başvuru, Yunanistan'ın telekom şirketi OTE tarafından reddedildi. Gerekçe, yazarlığın bir meslek olmadığıydı.
Ardından yedi yıl süren cunta geldi ve onları dışarıda buldu. Sürgün yılları, bitmeyen bir dolaşmaya dönüştü. «Z» filmi ve dünyanın dört bir yanında yazılıp basılan, her yerde satılan kitaplar çıktı ortaya. Acı çeken vatan için, direnişçiler için, Alekos Panagulis için mücadeleler verildi. Mimi, Panagulis'in idam edileceği günden önceki gece Vasilikos'u cesaretlendirdi ve Kakoyannis'i aradı. Kakoyannis Jackie'yi aradı; Jackie de Onassis'in yanında uyuyordu. Onassis ise Papadopulos'u aradı… Derken cuntanın çöküşü geldi ve Yunanistan'a sessiz bir dönüş yapıldı.

Geniş halk için Mimi, Vasilis'in karısı, sevgilisi, sekreteri ve ajanıydı. Ona en yakın olanlar için ise tam eşit bir ortaktı; Vasilikos'un adeta onunla birlikte yazdığı kişiydi. Vasilikos bunu şöyle açıkladı: «Edebiyatçı değil, yazar olduğumda ısrar ediyorum. Çünkü 'yazar' anlamına gelen 'syngrafeas' sözcüğü 'birlikte' anlamına gelen 'syn' ekini içerir; yani başka birisiyle birlikte yazmak demektir. Ben de Mimi ile birlikte yazıyorum…»
Yolda Mimi, onun için yazmaya ilham olan görüntüleri ve insanları işaret ediyordu. Vasilis her şeyi yazmadan önce onunla konuşurdu. Mimi de her kitabın ilk otuz sayfasını yeniden yazardı; «Adli Tabip»in başlangıcı tamamen onun eseridir. Düzeltmeleri o yapar, tüm teknik ayrıntıları hazırlar ve süreci o yürütürdü.
Hatta bazı kitaplar, üzerinde Vasilikos'un imzası olmasına rağmen, tamamen Mimi'nin eseriydi. «Papa-Pat'ın Vasiyetleri»nin düzenlemesi onundur, «Gargaliyanus'ta Paskalya» ise baştan sona onun yazdığı bir kitaptır.

Vasilikos'un bütün senaryolarını Mimi yazdı! Baştan sona! Bu yazı türünün kendisine ilgi çekici gelmediğini biliyordu ve gelen her senaryo siparişini o üstlenirdi. Vasilis'e bu sırrın aralarında kalması için yemin ettirirdi. Nikos Mamagakis'in bestelediği ve cuntanın yıllarında müzik kulüplerinde gizlice söylediğimiz «Yedi Balıkçı» şarkısının sözleri de Vasilis'e değil, Mimi'ye aitti.
Mimi imzayı umursamıyordu. Önemli olan işin yürümesiydi. İş de birçoklarını şaşırtan miktarlarda çıkıyordu. Çok güzel resim yapıyordu, ama resimlerini hiç göstermedi; keşke Vasilis gösterebilse. Müzikle yaşıyordu; piyano çalmak, hiçbir zaman vazgeçemeyeceği bir mutluluktu. Gerçek bir feminist, haksızlığa uğrayanlar için olağanüstü bir sezgiye sahip, bağlı, cömert, zeki ve cesur bir dosttu.

Küçük burjuvazinin her biçimi ona alerji yaptırıyordu. Özgür ve geleneklere aykırı bir varlıktı; eliyle bir bavulla bir ömür yaşadı, on beş evi kurup söktü. Mobilyalardan, ev düzeninden ve eşyalardan nefret ediyordu.
Hayatı, kahkahayı ve güzel elbiseleri severdi. Ölmesinden iki saat önce harika beyaz bir Valentino elbisesi ve bir çift kıpkırmızı ayakkabı almıştı. Vasilis, onu mezara indirmeden önce bunları ona giydirdi.
Onu andığımda, mutlu bir kadın olduğunu söylerim.
Not: Gazeteci Fani Petralia'nın (1935-2024) Mimi (Dimitra) Vasilikou'ya ithafen yazdığı metin, Vasilis Vasilikos'un ilk eşine ayrılmıştır. «Bir Yazar Yaratırken…» başlığını taşıyan yazı, 26 Ağustos 1978 Cumartesi günü Ta Nea gazetesinde yayımlanmıştı.

Dünyaca ünlü edebiyatçı Vasilis Vasilikos, 18 Kasım 1934'te Kavala'da doğdu ve 30 Kasım 2023'te Atina'da hayatını kaybetti.