Yunanistan'da dul eşler ve yetim çocuklar, eş ya da anne babalarının ölümünün ardından aldıkları maaşlar üzerinden Ulusal Sağlık Hizmetleri Kurumu'na (EOPYY) yılda yaklaşık 220 milyon euro sağlık primi ödüyor. Rakamlar, Ulusal Emekliler ve Maaşlılar Federasyonu'nun (ENYPEKK) verilerine dayanıyor.
Kuruluş, hak sahiplerinin 2016 ile 2025 arasında dul ve yetim maaşları üzerinden sağlık primi olarak toplam 2,5 milyar euro ödediğini bildiriyor.
Sorunun kaynağı, Katrougalos yasası olarak bilinen 4387/2016 sayılı Yasa'ya uzanıyor. Bu yasa, ana maaşlardaki sağlık primini yüzde 4'ten yüzde 6'ya çıkardı ve tamamlayıcı maaşlarla diğer maaş gelirlerine de yüzde 6'lık prim getirdi.
Bir kişinin birden fazla maaş alması halinde yüzde 6'lık kesinti her maaşa ayrı ayrı uygulanıyor.
Uygulama, Vroutsis yasası olarak bilinen 4670/2020 sayılı Yasa ile de sürdü. Bu yasa, dul ve yetim maaşları dâhil tüm maaş ve maaş gelirlerindeki yüzde 6'lık sağlık primini korudu.
Dul maaşlarına yüzde 6 kesinti
ENYPEKK'e göre yük dul eşler için özellikle ağırlaşıyor: zaten kendi emekli maaşı üzerinden yüzde 6 sağlık primi ödeyen dul kadınlar, eşlerinin ölümünün ardından aldıkları dul maaşı için de ayrıca yüzde 6 ödüyor.
Aynı sistem yetim çocuklar için de geçerli. Yetimler, geçerli yaş sınırına ulaşıncaya kadar aldıkları maaş üzerinden sağlık primi ödüyor; bu sınır genellikle 18 ya da 24.
Örgüt, kesintiyi adaletsiz ve aşırı bir yük olarak tanımlıyor; özellikle düşük tutarlı dul ve yetim maaşlarına uygulandığında durumun daha ağır olduğunu vurguluyor.
2025'te 321 milyon eurodan fazla tahsilat
Ağustos 2026'ya ait resmî veriler, Yunanistan'da ana dul maaşı alanların sayısının 375.886 olduğunu gösteriyor. Ortalama brüt aylık maaş 776,65 euro.
Sağlık kesintisi sonrası ortalama tutar 733,81 euroya iniyor.
ENYPEKK'in tahminine göre dul kadın ve erkeklerin ödediği toplam tutar:
2025'te 321.975.227 euro
2026'nın ilk sekiz ayında 222.357.377 euro
Bu tutarlar, ana ve tamamlayıcı maaşlarla temettülerden düşülen yüzde 6'lık sağlık primini; dul maaşlarına uygulanan kesintiyi de kapsıyor.
Emekliler kesintinin kaldırılmasını istiyor
Emeklilerin temsilcileri, dul ve yetim maaşlarına uygulanan yüzde 6'lık EOPYY sağlık kesintisinin kaldırılmasını talep ediyor.
Temsilciler, bu yükün haksız yere, hayatta olmayan kişilerin ödediği sigorta primlerinden doğan maaşları alan eşleri ve çocukları etkilediğini savunuyor.
ENYPEKK, kesintiyi gerekçesiz ve hukuka aykırı bir genel kesinti olarak niteledi; özellikle düşük tutarlı dul ve yetim maaşlarına uygulandığında durumun daha da vahim olduğunu belirtti.
Örgüt, dul ve yetimler için yüzde 6'lık kesintinin derhal ve geriye dönük olarak kaldırılmasını istiyor.
ENYPEKK, bu uygulamanın emeklilerden devlete yönelik eşi görülmemiş bir gelir transferi olduğunu, en ağır yükün ise dul ve yetim maaşı alan düşük gelirli emeklilerin üzerine bindiğini ifade ediyor.
