Atina sahilindeki Arian açık hava sinemasında geçtiğimiz günlerde 'Odyssey' filminin bir gösterimi sırasında ışıklar yandığında, esintiye karışan gergin kahkahalar yükseldi. Dakikalar önce, Odysseus'un adamları uyuşturucu peynir ve şarapla beslenen grotesk bir yemek çılgınlığı sırasında domuza dönüşmüştü. Şimdi ise, hoparlörlerden Bangles'ın 'Eternal Flame' şarkısı çalarken, kimse büfenin sosislilerine pek ilgi göstermiyordu.
Muhtemelen Christopher Nolan, Homeros'un 'Odyssey' eserinin neredeyse üç saatlik uyarlamasında ara vermemeye karar verdiğinde böyle bir senaryodan kaçınmayı umuyordu. Ancak destanın anavatanında, yönetmenler son sözü söyleyemiyor. Yunan sinemaları, Nolan'ın resmî bir mola koymamasına rağmen, gösterimlerin ortasına 5 ila 10 dakikalık bir ara eklemeye devam ediyor.
Fotios Georgopoulos, ailesinin Atina'nın Peristeri banliyösündeki Cine Foivos sinemasını 72 yıldır işlettiğini belirterek, "Yunanistan'da mola şart. İnsanlar sigara içmek, tuvalete gitmek, film hakkında konuşmak istiyor. Ve filmin beş dakikasını bile kaçırmak istemiyorlar" dedi.
Foivos'ta 'Odyssey' filminin arası, Odysseus'un Kirke adasından ayrıldığı daha zarif bir anda geldi. Dışarıda, 24 yaşındaki Gina Alexopoulou, erkek arkadaşına Nolan'ın Laistrygonlarının CGI değil, 2 metrelik oyuncuların işi olduğunu söyleme fırsatını memnuniyetle karşıladı. Yakınlarda, 30'lu yaşlarındaki kardeşler Giorgios ve Panagiotis Liolias da sigara içiyordu, ancak filmi kesintisiz izlemeyi tercih edeceklerdi.
Son yıllara kadar, Atina'daki sinemalarda molalar standart uygulamaydı. Gelenek, sinemanın ilk yıllarına, projeksiyoncuların makara değiştirmek için gösterimleri durdurduğu döneme kadar uzanıyor. 1960 yılına gelindiğinde, şehirde en az 350 sinema salonu varken, mola sosyal bir olaya dönüşmüştü.
Bu gelenek, 1990'ların sonunda multipleks sinemaların gelmesi, 2000'lerde bağımsız salonların dijital projeksiyona geçmesi ve Covid düzenlemelerinin bir süreliğine molaları tamamen yasaklamasıyla biraz soldu. Artık, genellikle 5 ila 10 dakikalık araları tercih eden müşteriler, gişede veya bilet sitesinde bunları kontrol ediyor.
Şehrin köklü yaz sinemalarında ise durum farklı. Açık havada gösterilen hemen hemen her filmin yarısında, seyirciler peynirli börek, ev yapımı vişne suyu ve her yerde bulunan Domino's Pizza için sıraya girerken muhabbet ediyor.
İsviçre, Mısır ve Türkiye gibi ülkelerde molalar hala kullanılıyor, ancak giderek azalıyor. Bollywood filmlerinin aralar düşünülerek yazıldığı Hindistan'da ise bu bir zorunluluk.
Yunanistan'da molalar, sinemaların hayatta kalması için hayati önem taşıyor. Dafni Bechtsi, 2024'te Atina'nın sorunlu Alexandra sinemasını (şimdiki Cinobo Patision) devraldığında, içecekler için yapılan yarı zamanlı bir mola iş modelinin temelini oluşturuyordu. Yunan sinemalarının "hükümetten veya herhangi bir yerden hiçbir destek almadığını ve gerçekten zor durumda olduğunu" söyleyen Bechtsi, "Mola sırasında yiyecek ve içecekten elde ettiğiniz gelir, çok fazla olmasa bile, son derece kritik" dedi.
Kıştan sonra, Cinobo Patision gibi sinemalar sezonu kapatarak yerlerini şehrin düzinelerce açık hava sinemasına bırakıyor. Mola, Cine Dexameni'de bambularla çevrili, Kiklad tarzı terasın veya Cine Paris'in çatısındaki Akropolis manzarasının keyfini çıkarmak için bir fırsat haline geliyor. Koltukların yerini bazen hamaklar, şezlonglar veya bahçe salıncakları alıyor.
Dünyanın en gececi şehirlerinden birinde, gece yarısı molası aynı zamanda kişinin gecesini yeniden değerlendirmesi ve kötü bir filmin geri kalanını izlemeye değip değmeyeceğine veya arkadaşlarına bir konserde ya da geç bir akşam yemeğinde katılmanın daha iyi olup olmadığına karar vermesi için bir fırsat olabilir. Yunanlıların molaya 'diáleimma' demesi belki de tesadüf değil.
Ancak bazı izleyiciler şüpheci yaklaşıyor. Electra'da, 'Backrooms' filminin gerilimini bozan bir tuvalet molası sırasında yüksek sesle "kahretsin" homurtusu yükseldi. Diğer kesintiler Oscar'a layık. Savaş Müzesi'nin bitişiğindeki açık hava sinemasında, görevliler mola sırasında battaniye ve yastık dağıtırken, 'Obsession' filmi, dengesiz başkahramanın yere işemesiyle tam zamanında kesildi – tuvaleti kullanmak için mükemmel bir işaret.
Projeksiyoncuların tuvalet molaları ekleme konusunda farklı yaklaşımları var. Trianon'da çalışan Anastasia Kottaki, uygun bir sahne değişikliği belirlemek için doğrudan 'Odyssey' filminin dijital dosyasının ortasına atladı. Ormanlık bir parkın içinde yer alan 61 yıllık Cine Alsos'ta ise personel, en iyi anı seçmek ve aksiyon sahnelerine denk gelmemek için filmi baştan sona izledi.
Gösterim ortası satışlar, Alsos'un kârının yaklaşık %30'unu oluşturuyor. Ancak işletme sahibi Yannis Hatzidimitriou, molanın sosyal değerinin de aynı derecede önemli olduğunda ısrar ediyor. Birkaç yıl önce, bir müşterisinin ara sırasında bir evlilik teklifi videosu göstererek evlenme teklif etmesine yardım etti. Çift, ayakta – ve bacaklarını esneterek – alkışlandı.
Patlamış mısır ve Yunanistan'ın sevilen tuzlu kabak çekirdeği 'passatempo' üzerinden birden fazla evlilik filizlendi. 'Yunan Sinemasının Tarihi' kitabının yazarı Vrasidas Karalis, bir arkadaşının Bernardo Bertolucci'nin '1900' filmi sırasında atıştırmalık büfesinde sıra beklerken müstakbel kocasıyla tanıştığını hatırlıyor. Karalis, "Elleri birbirine değdi ve yaklaşan devrim ve kapitalist zulmün sonu hakkında konuşmaya başladılar" diyor.
