Yunanistan'ın yeni zeytinyağı sezonu, hasat dönemine giren piyasaya dair erken bir işaret veren 5,95 euro/kg fiyatından bildirilen ilk ticari anlaşmayla açıldı. Fiyat, son iki yılda görülen seviyelerin belirgin şekilde altında.
Anlaşma, Yunanistan'ın güney ucundaki Lakonia ilinde bulunan Agioi Apostoloi Tarım Zeytinyağı Kooperatifi tarafından sonuçlandırıldı. 55 tonluk natürel sızma zeytinyağı partisi için bir Yunan ve bir İtalyan şirketin katıldığı açık artırmada, partiyi İtalyan şirket aldı.
Açılış fiyatı, 2025-26 sezonunun ilk işleminde kaydedilen 7,85 euro/kg ve 2024-25 sezonunun 10,20 euro/kg ile açıldığı seviyelerin oldukça altında.
Düşüş, Yunan zeytin üreticilerinin daha düşük piyasa fiyatları ile sürekli yüksek üretim maliyetlerinin birleştiği zorlu bir tabloyla karşı karşıya kalmasıyla geldi. Hasat, iş gücü, gübre, enerji ve diğer tarımsal giderler yüksek kalmaya devam ediyor ve üreticilerin kâr marjları üzerinde baskı oluşturuyor.
Yeni sezonun açılış fiyatı, erken hasatla ilgili maliyetleri karşılamaya yeterli görülüyor ancak ürünü piyasaya getirmedeki giderler göz önüne alındığında üreticiler tarafından özellikle yüksek bulunmuyor.
Bu arada bir önceki hasattan kalan zeytinyağı kilogram başına yaklaşık 3,40 ila 3,75 euro arasında işlem görüyor; bu da son yıllarda kaydedilen seviyelerin oldukça altında.
Üretim fiyat eğilimini belirleyecek
Yunanistan'da bu sezon zeytinyağı üretimi 280 bin ila 330 bin ton arasında tahmin ediliyor, merkezi tahmin yaklaşık 300 bin ton.
Uluslararası piyasa da kritik olacak. Akdeniz genelinde toplam zeytinyağı üretiminin yaklaşık 3 milyon ila 3,2 milyon tona ulaşması bekleniyor; İspanya'nın üretiminin ise bir önceki sezona göre yaklaşık yüzde 23 artışla 1,6 milyon ton olması öngörülüyor.
Daha yüksek uluslararası arzın ve son yıllara kıyasla daha zayıf fiyatların birleşimi, Yunan pazarının yeni sezona önemli ölçüde daha düşük bir tabandan girmesi anlamına geliyor.
Yunan zeytin yetiştiricileri için soru şu: 5,95 euro, hasat hız kazandıkça yalnızca açılış fiyatı olarak mı kalacak yoksa önümüzdeki aylar için referans noktası mı oluşturacak.
