Yunanistan ile Kıbrıs arasındaki Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantı projesi kritik bir aşamaya giriyor. Atina, denizaltı kablosunun döşenmesinden önce etüt çalışmalarını yeniden başlatmak için adım atarken Türkiye, Yunanistan'ın yetkisini tartışmaya açıyor ve Doğu Akdeniz'de gerginliğin tırmanabileceği uyarısında bulunuyor.
Bir sonraki belirleyici adım 9 veya 10 Kasım'da bekleniyor. O tarihte Fransız araştırma gemisi Abeille Marengo'nun Herakleion'dan ayrılıp Karpatos'un güneydoğusunda çalışmaya başlaması planlanıyor. Hava koşullarının el vermesi şartı aranıyor.
Yunan hükümeti gerekli izin işlemlerini tamamladı. Dışişleri Bakanı George Gerapetritis 6 Kasım'da ilgili kararı imzaladı. Ardından 6 Mart 2027'ye kadar geçerli olan bir Yunan NAVTEX'i yayımlandı.
Seyir uyarısı, Girit'ten Kıbrıs Münhasır Ekonomik Bölgesi'ne (MEB) uzanan güzergâhı kapsıyor. Kıbrıs Cumhuriyeti de buna paralel bir NAVTEX yayımladı ve bu uyarı 19 Kasım'da yürürlüğe giriyor.
Ancak Türkiye'nin tepkisi gecikmedi. Ankara, etüt alanının bir kısmının Türk kıta sahanlığı içinde kaldığını ve herhangi bir faaliyetin Türk makamlarıyla koordinasyon gerektirdiğini öne sürerek karşı NAVTEX ilan etti.
Atina, Türk iddialarını kesin bir dille reddetti. Yunanistan ve Kıbrıs'ın, kendi yetki alanlarındaki çalışmaları onaylamaya yetkili tek ülkeler olduğunu açıkça ortaya koydu.
Fransa'nın Rolü
Fransız şirketleri projenin uygulanmasında yer aldığı ve araştırma gemisi Fransız bayrağı taşıdığı için Fransa, diplomatik gelişmelerin merkezinde bulunuyor.
The National Herald'a ulaşan bilgilere göre Atina, Paris ve Ankara arasındaki görüşmeler 7 Kasım'ın erken saatlerine kadar sürdü. Görüşmelerde, Fransa'nın kıyı devletlerine yapacağı bildirimin ifadesi üzerinde duruldu.
Konu özellikle önemli, çünkü Yunan tarafı Türkiye'ye yapılacak bildirimin izin talebi ya da Türk yetkisinin tanınması olarak yorumlanamayacağında ısrar ediyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 7 Kasım'da sakin bir dil kullandı. Fidan, “Her şey normal, her şey yolunda” dedi.
Bu açıklamaya rağmen Türk gazetesi Hürriyet, 8 Kasım'da Fransa Ankara'nın yazılı bildirim talebini yerine getirmezse yeni bir Yunan-Türk krizi çıkma ihtimalinin açık kaldığını uyardı.
Haberde ayrıca, Fransız gemisinin Türkiye'nin kıta sahanlığı saydığı deniz alanlarında faaliyet göstermesi halinde etütleri durdurmak için Türk müdahalesinin mümkün olabileceği de yer aldı.
Bundan Sonra Ne Olacak
Kritik soru, Türkiye'nin yalnızca diplomatik protesto ve NAVTEX uyarılarıyla yetinip yetinmeyeceği, yoksa etütleri uygulamada engellemeye çalışıp çalışmayacağı.
Atina, projenin güçlü bir Avrupa boyutu bulunduğunu ve projeyi engellemeye yönelik her girişimin daha geniş diplomatik sonuçlar doğurabileceğini göz önünde bulundurarak ilerlemekte kararlı görünüyor.
Başbakan Kiryakos Miçotakis, her pazar yaptığı düzenli sosyal medya paylaşımında izin kararını bağlantının hayata geçirilmesi yolunda önemli bir adım olarak nitelendirdi. Miçotakis, projenin enerji güvenliği ve bölgesel iş birliği açısından stratejik önemini vurguladı.
Şimdilik proje, kablonun tartışmalı kesimde döşenme aşamasına henüz ulaşmadı. Önce deniz tabanı etütlerinin tamamlanması gerekiyor.
Önümüzdeki günler, diplomatik görüşmelerin yeni bir krizi gerçekten önleyip önlemediğini ya da Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantısının Atina ile Ankara arasında bir çatışma noktası daha haline gelip gelmeyeceğini gösterecek.
