ABC'nin Good Morning America programı, 11 Eylül saldırılarının 25. yıl dönümü dolayısıyla New York'taki Saint Nicholas Rum Ortodoks Kilisesi ve Ulusal Anıt'ı özel bir haberde ele aldı. Haberde kilisenin yıkımı, yeniden inşası ve inanç, anma ile umudun simgesi olarak süren rolü öne çıkarıldı.
Lower Manhattan'da Ground Zero'nun üzerinde yükselen kilisenin parlayan mermer kubbesi, New York siluetinin ayırt edici bir parçası haline geldi. Yirmi beş yıl önce ise orijinal Saint Nicholas Kilisesi, İkiz Kulelerin gölgesinde küçük bir Rum Ortodoks cemaatine ev sahipliği yapıyordu ve 11 Eylül saldırılarında yıkıldı.
O gün kaybedilen tek ibadethane buydu.
Haber, "St. Nicholas Rum Ortodoks Kilisesi'nin yeniden inşası" başlığıyla kilisenin tarihini yeniden ele aldı ve Dünya Ticaret Merkezi çevresinde çalışan, düzenli olarak dua etmek, mum yakmak için kiliseye girip sonra işe dönen insanların anlatılarına yer verdi.
Saint Nicholas, 1916'da Ellis Island üzerinden Amerika'ya gelen Yunan göçmenler tarafından kuruldu. Cemaat, güvenli yolculukları için şükran ifadesi olarak kiliseyi kurdu ve onu gezginlerin ve denizcilerin koruyucu azizi olan Saint Nicholas'a adadı.
Orijinal kilise küçüktü, ancak konumu büyüklüğünün çok ötesinde bir anlam taşıyordu.
Çocukken Saint Nicholas'ı ilk kez ziyaret eden ve daha sonra kilisenin papazı olan Peder Andreas Vithoulkas, Good Morning America'ya 11 Eylül 2001'de New York'ta olduğunu söyledi. Yaşadığı deneyimin papazlığa girme kararını etkilediğini belirtti.
Yıllar sonra Saint Nicholas'a dönüşü, ona bir kapanış duygusu verdi ve aynı zamanda trajediyi yaşamış olan başkalarına yardım etme imkanı sağladı.
ABC'nin haberi, saldırılardan hemen sonra çekilmiş fotoğrafları yeniden gösterdi. Güney Kulesi çöktüğünde enkaz Saint Nicholas'ın üzerine düştü ve binayı tamamen yok etti.
Neyse ki o sırada içeride kimse yoktu.
Kilisenin uzun süreli papazı Peder John Romas, yerinden edilmiş cemaati bir arada tutmaya yardımcı oldu ve yeniden inşa çabasına öncülük etti. 2016'da projeyi tamamlamadan öldü.
Yıkımdan sadece bir avuç eşya kurtuldu. Bunların arasında 11 Eylül'de sessizleşmeden önce inananları namaza çağıran kilise çanı da vardı.
Yeniden inşa süreci hukuki anlaşmazlıklar, finansman sorunları ve inşaat gecikmeleriyle karşılaştı ve tamamlanması yirmi yılı aştı. Yeni Saint Nicholas Kilisesi 2022'de nihayet yeniden açıldı.
Yeniden inşa edilen kilisenin Yunanistan'la güçlü bir bağı var. Mermeri Yunanistan'dan geldi ve Atina'daki Akropolis'teki Parthenon'un inşasında kullanılan malzeme türüyle aynı.
Translüsen mermer, ışığın kiliseye girmesine ve dışarıya yayılmasına izin veriyor. Bu sayede bina geceleri parlayan bir mum görünümü kazanıyor.
11 Eylül'ün anısı kilisenin kutsal sanatına da işlendi. Bir bölüm, hayatını kaybeden ilk müdahale ekiplerini onurlandırıyor. Bu kişiler arasında FDNY ve NYPD üyeleri, bir papaz ve yanan kulelere girerek başkalarını kurtaran erkekler ve kadınlar bulunuyor.
Saint Nicholas'la bağlantılı olanlar için yeniden inşa edilen kilise, bir ibadethanenin dönüşünden daha fazlasını temsil ediyor.
Yeniden açılışı, insanlara trajediden sonra geri dönüp anma ve huzur bulabilecekleri bir mekan sağladı.
Lower Manhattan'da karanlık çöktüğünde kilise içeriden aydınlanıyor ve Peder Vithoulkas'ın tarif ettiği gibi bir ışık ve umut feneri oluşturuyor.
11 Eylül yıl dönümü haberinde Good Morning America, Saint Nicholas'ı kalıcı bir direnç sembolü olarak sunuyor. Program, kaybedilenlerin anısını korurken Ground Zero'nun kalbinde onu yeniden inşa eden Yunan Amerikan toplumunun inancını ve kararlılığını yansıtıyor.
