1960'larda Atina'ya gelenlere yer açmak için apartman blokları tekil evlerin yerini aldı. Bugün konuşulan ise konut arzını artırmak için daha yüksek binalar. Ancak sorunun boyutu değişti: konutların alıcıların ve kiracıların bütçesine de uyması gerekiyor.
Savaş sonrası yeniden inşa, arsa sahiplerinin parsellerini yeni binalardaki dairelerle takas ettiği antiparochi (arsa karşılığı daire) modeliyle yürüdü. Alçak katlı evlerin yerini, iç göçle gelenleri ve daha iyi bir yaşam arayan aileleri barındıran apartman blokları aldı. Atina yukarı doğru büyüdü; bugün yeni baskıları taşımakta zorlanan yoğun mahalleleri ve tanıdık siluetini böyle kazandı.
Aradan altmış yıl geçtikten sonra hükümet yeniden çözümü yukarıda arıyor. Başbakan Kyriakos Miçotakis, To Vima gazetesinin "Atina İçin Diyaloglar" konferansında yaptığı konuşmada, tamamen uzun süreli kiralamaya yönelik inşa edilecek binalara fazladan kat alanı –muhtemelen bir ya da iki ek kat– verilmesini bir teşvik olarak gündeme getirdi.
"Yap–Kirala" (Build to Rent) modelinin Yunanistan'da zaten yasal dayanağı bulunuyor. 2026 yılının haziranında yayımlanan bir yasaya göre "Yap–Kirala" programı, inşaat ve gayrimenkul yönetim şirketlerinin yeni konut inşa etmesine ya da diğer binaları kiraya dönüştürmesine imkân tanıyor. Yatırımcılar mülkiyeti ellerinde tutuyor ve gelir vergisinden muaf kira geliri elde ediyor. Buna karşılık dairelerin, önceden belirlenmiş bir kira bedeliyle en az 10 yıl süreyle uzun vadeli kiralanması şartı aranıyor.
Ayrıntılar henüz belirlenmedi. Ortak bir bakanlar kurulu kararnamesi; kiraların nasıl hesaplanacağını, kimlerin başvurabileceğini ve kiracı sözleşmeleri ile bakım yükümlülüklerinin ne olacağını belirlemek zorunda. Bu şartlar, programın yatırımcı çekip çekemeyeceğini ve aynı zamanda uygun fiyatlı konut sağlayıp sağlayamayacağını belirleyecek. Başbakanın önerisi, vergi muafiyetinin üzerine bir imar teşviki ekliyor; çünkü aynı parselde daha fazla daire projeleri daha kârlı hale getiriyor.
Tartışmanın üzerinde ise en yüksek idari mahkeme olan Danıştay'ın, Yeni Yapı Kodu kapsamında verilen teşviklere ilişkin kararları duruyor. Mahkeme, her bölgenin koşulları önceden değerlendirilmeden tartışmalı teşviklerin genel olarak uygulanmasını anayasaya aykırı buldu. Bu durum, fazladan kat önerisinin belirli bölgeler için gündeme alınabileceğini söyleyen Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis'in sözlerine ağırlık kazandırıyor.
Başka ülkelerin de modelin kendi versiyonları var. İngiltere'nin çerçevesi, yeni projelerde uygun fiyatlı kiralık daire şartı koşarken Madrid'in Plan VIVE programı kamu arsalarını özel inşaatçılar ve yöneticilerle eşleştiriyor. Yunanistan'da maliyetler, finansman ve ruhsat süreçlerinin hızı, şirketlerin işin içine girip girmeyeceğini belirleyecek. Haneler açısından önemli olan ise kira taahhütlerine uyulup uyulmadığı.
