AB diplomatları, Çarşamba günü Yunanistan'la bir uzlaşmaya varmaya çalıştıklarını ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgali nedeniyle hazırlanan 21. yaptırım paketini geçirmeyi hedeflediklerini açıkladı. Yeni paket, Rusya'nın bankacılık sektörünü hedef alarak Moskova'nın finansal sistemini zayıflatmayı amaçlıyor.
Ancak Yunanistan, AB'nin Rus sıvılaştırılmış doğal gazına (LNG) yönelik daha önce kabul edilen kısıtlamaların yumuşatılmasını istiyor ve yeni paketin kabul edilmesinin önündeki en büyük engel haline gelmiş durumda. 1 Ocak'tan itibaren AB, Rus LNG ithalatını yasaklayacak ve AB şirketlerinin çoğunluk hissesi Rus kuruluşlara ait olan LNG terminallerine hizmet vermesini engelleyecek.
Yunanistan, Avrupa'nın LNG taşımacılık pazarında hakim konumda. Atina yönetimi geçen hafta, Rus LNG'sinin üçüncü ülkelere transfer hizmetlerine getirilecek yasağın, Avrupa dışındaki pazar payını artırmaktan başka bir işe yaramayacağını ve Rusya'nın gelirlerini etkilemeyeceğini savundu. Yunanistan, Avrupa LNG taşımacılık pazarında lider konumda ve Japonya, Çin ve ABD ile küresel çapta rekabet ediyor.
AB diplomatları, Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın Ukrayna yardımı ve Rusya yaptırımlarını sürekli geciktiren tutumunun sona ermesiyle birlikte yeni paketlerin sorunsuz geçeceğini umuyordu. Ancak Avrupa Komisyonu, Rus iş dünyasına yönelik boşlukları kapatmaya ve Rusya'nın hayati enerji gelirlerine baskı yapmaya çalışırken, blok içinde yeni çatlaklar ortaya çıktı.
Yunanistan'ın önde gelen LNG şirketlerinden Dynagas, filosunda Rusya'nın Arktik bölgesindeki Yamal LNG projesine hizmet vermek için tasarlanmış özel buz sınıfı tankerler işletiyor. Şirket, yaptırımların işi Batılı şirketlerden uzaklaştıracağını belirtti. Rus şirketi Novatek, Yamal LNG projesinin çoğunluk hissesine sahipken, Fransa'nın TotalEnergies şirketi yüzde 20 hisseye ve Novatek'in kendisinde de yüzde 19,4 paya sahip. AB, 2026'nın ilk yarısında Yamal LNG'nin neredeyse tamamını ithal etti.
Dynagas yaptığı açıklamada, "Projenin kamuoyunda sıkça tartışıldığı gibi Rusya'nın gelirlerine önemli ölçüde katkıda bulunduğu net değil. Avrupalı işletmecilerin uzun vadeli sözleşmelerden vazgeçmelerini istemek ticareti aksatmayacak. Aksine, stratejik Arktik varlıklarının (gemilerin) ve uzmanlığın Batılı olmayan işletmecilere devredilmesine yol açacak" ifadelerini kullandı.
Avrupa raporu, Rusya'nın bankacılık sisteminin risk altında olduğunu gösteriyor. Yeni yaptırım paketi, 94'ü finans kurumu olmak üzere yaklaşık 215 kişi ve kuruluşu listeliyor. Bunların yaklaşık 90'ı banka ve bu sayı, yaptırım uygulanan toplam banka sayısını 100'ün üzerine çıkaracak. Bu da Rusya'nın uluslararası bağlantılı 213 bankasının yarısından fazlasına denk geliyor.
Rusya'nın büyük bankaları 2022'de Batı yaptırımları kapsamında küresel finansal mesajlaşma sistemi SWIFT'ten çıkarılmıştı. Ancak Rus şirketleri, küçük veya bölgesel bankalar ile kripto para ağları aracılığıyla ticaret ve finansal akışları sürdürmeyi başardı. Reuters'ın gördüğü bir Avrupa devlet istihbarat raporu, Haziran ayında Rusya'nın "patlayıcı" bir bankacılık krizi riskiyle karşı karşıya olduğu ve bankaları hedef alan yeni bir yaptırım paketinin ekonomik şoka yol açabileceği uyarısında bulundu. Rus yetkililer ise yaklaşan kriz uyarılarını reddediyor.
AB diplomatik kaynakları, listelemenin amacının, AB bağlantıları artık asgari düzeyde olduğu veya hiç olmadığı için üçüncü ülkeleri bu Rus bankalarıyla iş yapmaktan caydırmak olduğunu söyledi. Listelemenin yanı sıra Avrupa Komisyonu, petrol fiyat tavanının mevcut seviyesi olan varil başına 44,10 dolarda altı ay süreyle dondurulmasını önerdi. Geçen yıl yeniden tasarlanan fiyat tavanı, petrol fiyat hareketlerini takip edecek şekilde düzenlenmiş ve varil başına 60 dolardan düşürülmüştü.
AB elçileri geçen hafta, geniş bir anlaşma bulma umuduyla tavanı 23 Temmuz'a kadar geçici olarak dondurma konusunda anlaştı. Planlanan bir inceleme, İran savaşı nedeniyle fiyat tavanını yükseltecek ve böylece Moskova'ya önemli ölçüde daha yüksek gelir sağlayacaktı.
