Libya Temsilciler Meclisi'nin Türkiye ile imzalanan deniz yetki mutabakatını onaylaması, Yunan hükümeti üzerindeki baskıyı iyice artırdı. Başbakan Kiryakos Miçotakis, gecikmeli de olsa bu gelişmeye karşı konuyu uluslararası arenaya taşıyarak dışarıda gündeme getirmeye çalışıyor. Bu adımla aynı zamanda iç kamuoyundaki izlenimi de dağıtmak istiyor. Başbakanlık (Maximos Konağı) ise muhalefetin eleştirilerinin yanı sıra Yeni Demokrasi (ND) içinden gelen sert tepkilerle karşı karşıya.
Bu çerçevede Miçotakis, New York'ta BM Güvenlik Konseyi'nin Yunanistan başkanlığında düzenlenen üst düzey açık oturumuna başkanlık ederken Türkiye-Libya mutabakatını gösteren bir harita da sundu. Konuşmasında şunları söyledi: «Sözde Türkiye-Libya deniz sınırlandırma mutabakatı, Deniz Hukuku'nun temel ilkelerinin açık bir ihlalidir. Yasa dışıdır, keyfîdir ve coğrafyanın kendisiyle çelişmektedir.» Ayrıca Türkiye ile Libya'nın karşılıklı ya da bitişik kıyılarının bulunmadığını belirtti: «Buna rağmen aralarında yapay bir deniz sınırı belirlemeye çalıştılar. Bu mantıksızdır.»
Miçotakis aynı konuşmada şunu da vurguladı: «Coğrafya yeniden yazılamaz. Egemenlik hakları da keyfî çizgiler çizilerek ortadan kaldırılamaz.» Mutabakatın hiçbir koşulda denizdeki yasal faaliyetlerin tartışmaya açılması ya da bölgenin acilen ihtiyaç duyduğu stratejik bağlantı projelerinin engellenmesi için bahane olarak kullanılamayacağını da ekledi.
İç siyasete de bakış
Bu açıklamalar esas olarak dış kamuoyuna yönelik. Yine de ülke içindeki, özellikle hükümetin «mavi» (ND) kanadındaki tepkiler de göz önünde bulunduruluyor. ND içinde Antonis Samaras'ın sert eleştirileri ile Kostas Karamanlis'in uyarıları öne çıkıyor. Eski başbakan Karamanlis, mutabakatı «kuşkusuz olumsuz bir gelişme» olarak değerlendirdi. Ona göre bu gelişme «hukuki sonuç doğurmasa da komşuların güç, etki ve tamamlanmış durumlar yaratma gösterisi» anlamına geliyor.
Tepkiler yalnızca kapalı kapılar ardındaki görüşmelerle sınırlı değil, kamuoyu önünde de dile getiriliyor. ND Milletvekili Evripidis Stilianidis'in eleştirisi dikkat çekiyor. Stilianidis, «“Zafer” ve “yenilgi” terimlerini benimsemiyorum, çünkü bu mücadele “savaşın” geleceğini belirlemez» dedi. Ancak bunun «kötü bir an» olduğunu ve bu anda Yunan diplomasisinin koşulları doğru değerlendirmediğini ekledi. Ona göre Yunan diplomasisi Hafter'e fazla yatırım yaptı ve elde etmek istediğini alamadı. Bunun nedenini de «belki yanlış değerlendirmelerden, belki de durumu farklı okumaktan» kaynaklanmış olabileceğini söyledi.
Yeni Demokrasi Parlamento Sözcüsü Dimitris Kairidis de ilk açıklamasında eleştirel konuştu. Realfm 97,8'de «Hukuken Türkiye-Libya mutabakatının bir önemi yok. Geçersizdi ve geçersiz olmaya devam ediyor» diyen Kairidis, buna karşın «Siyaseten bu bizim için bir yenilgi. Siyaseten bir yenilgi. Çünkü Doğu Libya Mısır'a çok yakındı ve görünüşe göre Hafter şimdi Türk kampını seçiyor. Biz büyük ölçüde İsrail, Kıbrıs ve Mısır ile kalıyoruz. Bu tatsız, kötü bir gelişme. İyi bir gelişme değil» dedi. Ancak sonradan geri adım atmak zorunda kaldı. «Mısır'ın yenilgisinden bahsettim, çünkü baskı altında konuşuyordum. En çok yatırım yapan Mısır'dı» diyerek sözlerini düzeltti (SKAI).
Parti içi tepkiler arasında ND Milletvekili Dimitris Kalogeropulos'un sözleri de yer alıyor. Kalogeropulos'un «Onu yuttuk» (Meganews) ifadesi sosyal medyada viral oldu. Bu sözlerin ardından kendisi de bir açıklama yaparak geri adım attı.
Parti içinde huzursuzluk
ND'nin kulis koridorlarında milletvekilleri, olumsuz gelişmenin Türkiye'nin Libya'daki hakimiyetini doğruladığını söyledi. Bu durumu «diplomatik yenilgi» olarak niteleyen milletvekilleri, yenilgiyi Yunan hükümetine yükledi.
Bu tablo içinde merak konusu, Miçotakis'in önümüzdeki Pazartesi günü toplanacak bakanlar kurulunda iç siyasetteki tartışmayı ve iktidar partisindeki tepkileri nasıl yöneteceği. Gözler ayrıca Kıbrıs ile elektrik bağlantısı için planlanan kablo projesindeki beklenen gelişmelere çevrildi.
Konuyla ilgili Maximos Konağı'na açık uyarılar gönderen eski başbakan Kostas Karamanlis şunu söyledi: «Türkiye'den kablo için izin verilmesine yönelik herhangi bir talep kabul edilemez. Buna ya bilgilendirme, ya duyuru ya da başka her ne denirse denilsin.»
